Meer hout…

Ik post dit bericht naar aanleiding van de kritische reactie van een bezoeker ivm. de promotie van houtskeletbouw bij passiefhuizen. Ik post dit bericht dus los van mijn afgelegd examen Vernieuwbouw :) (Huisboktor, Serpula Lacrimans, “welk soort hout is dit?”).

Om te beginnen: een passiefhuis bouwen kan perfect zonder het gebruik van hout. Mijn bericht is dan ook vooral een statement om reacties uit te lokken (met succes zo blijkt). De energieprestaties en dus de wettelijke eisen (EPB of voor Nederland EPC: K-peil, E-peil, luchtdichtheid,…) zijn perfect haalbaar met of zonder HSB. Meer zelfs, het materiaalgebruik is er nagenoeg onafhankelijk van. Hét voordeel van passiefhuizen (of lage-E huizen) moeten we zoeken in de lagere energiekost, een verhoogd comfort en de verminderde CO2-uitstoot. Het is in deze laatste problematiek dat overheden fiscale aftrek (op basis van certificaten) en subsidies (zonneboilers, dakisolatie) voorzien. En hiervoor is HSB niet nodig!

Waarom wordt dan vooral HSB gepromoot? Veel passiefhuisbouwers koppelen hun ecologisch denken niet enkel aan de energiebesparingen, maar brengen de levenscyclus van de woning (recyclage, grondstofgebruik) én het materiaalgebruik (gelabelled hout, geen kunststoffen, ecologische verf,…) in rekening. Dit leidt vaak tot een hogere investeringskost aangezien voor deze maatregelen nagenoeg geen subsidies bestaan. In sommige gevallen wordt dit laatste zelfs als snobistisch afgedaan. Ik verwijs hiermee naar de reactie van de voorzitster van Groen! (Mieke Vogels) over een beurs waar FSC-gelabeld hout werd gepromoot:
“Vorige week had in het Antwerpse de eerste beurs plaats voor duurzaamheid met standhouders die zonnepanelen verkopen, FSC gelabeld tropisch hout aan de man brengen… op de parking voor de beurs een stoefparade van 4X4. Het volkje dat zich goed bewust is van de stijgende energieprijzen investeert in zonnepanelen bespaart op zijn energiefactuur hoeft dus niet te besparen op de 4×4 kilometers of de vier maal korte vliegreisjes per jaar.” Los van het feit dat deze opmerking moet gezien worden in het pleidooi voor meer sociale maatregelen (sociaal zwakkeren kunnen minder investeren/onderzoeken, zullen relatief meer gaan verbruiken, meer betalen en komen zo in een negatieve spiraal terecht).

Maar HSB is wel degelijk meer ecologisch verantwoord. De productie (lees: groei) van hout draagt positief bij tot het verminderen van CO2. Bovendien is de transport- en verwerkingsbijdrage beperkt (voor FSC-gelabeld Europees grenenhout toch, zie Eurabo). Het gekapte hout kan vervangen worden door nieuwe bomen, waardoor we kunnen spreken van een hernieuwbare grondstof. Bovendien is het eindproduct perfect afbreekbaar in de natuur. Als we kijken naar andere constructiematerialen komen we voor ijzer (een geval apart), kalkzandsteen, snelbouwsteen (gebakken klei), beton en aanverwante producten (oa. Ytong). Voor de meeste producten is cement nodig (voor elk ton cement, wordt een ton CO2 geproduceerd) én natuurlijke grondstoffen die niet onuitputbaar zijn (kijk naar het tekort in de Maas voor bouwzand in België, de reden van de aanwezigheid van China in Congo en ook naar de productie in Nederland).

Waarom steun ik jouw bijzonder project dan toch? Niet omdat ik passiefhuizen sowieso zou steunen, want de keuze is niet voor iedereen aan te raden. Ik steun het passiefhuisproject omdat erachter veel eigen energie schuil gaat en omdat niet iedereen op alle momenten in zijn/haar leven beschikt over het nodige kapitaal om bovenop de meerkost, extra investeringen om volledig neutraal te worden.

Tot slot toch nog een brochure waaruit de productiecyclus van Ytong-cellenbeton ecologisch blijkt, ik wil een genuanceerd beeld geven.